Inteligentny czujnik dymu Zigbee to urządzenie, które łączy klasyczne zabezpieczenie przeciwpożarowe z możliwościami systemu smart home. W przypadku wykrycia dymu uruchamia głośny alarm dźwiękowy, sygnalizację świetlną oraz może przesłać powiadomienie do aplikacji w telefonie.

Dzięki komunikacji Zigbee czujnik może współpracować z kompatybilną bramką oraz innymi urządzeniami automatyki domowej. Pozwala to nie tylko otrzymać informację o zagrożeniu, ale również tworzyć dodatkowe scenariusze bezpieczeństwa, na przykład automatyczne włączenie oświetlenia, uruchomienie syreny alarmowej albo wysłanie powiadomienia na kilka telefonów.

Czujnik dymu, a nie czujnik tlenku węgla

Warto zaznaczyć, że jest to czujnik przeznaczony do wykrywania dymu powstającego podczas pożaru. Nie wykrywa on tlenku węgla, czyli czadu.

Do zabezpieczenia domu, w którym znajduje się kocioł, kominek, piecyk gazowy lub inne urządzenie spalające paliwo, należy zastosować osobny czujnik tlenku węgla. Czujnik dymu i czujnik czadu wykrywają dwa różne zagrożenia i nie powinny być stosowane zamiennie.

Łączność Zigbee i powiadomienia w aplikacji

Czujnik komunikuje się za pomocą protokołu Zigbee. Do korzystania z funkcji inteligentnych potrzebna jest kompatybilna bramka Zigbee, która przekazuje informacje z urządzenia do aplikacji.

Po prawidłowym sparowaniu czujnik może informować użytkownika o wykryciu dymu nawet wtedy, gdy nikogo nie ma w domu. Powiadomienie w telefonie może dać szansę na szybszą reakcję, skontaktowanie się z domownikami, sąsiadem albo odpowiednimi służbami.

Sama aplikacja i powiadomienia nie zastępują jednak lokalnego alarmu dźwiękowego. Najważniejszym elementem zabezpieczenia pozostaje syrena znajdująca się bezpośrednio w czujniku.

Przed zakupem należy sprawdzić, czy urządzenie jest obsługiwane przez posiadaną bramkę Zigbee i aplikację. Nie każda bramka współpracuje ze wszystkimi modelami czujników.

Głośny alarm o natężeniu co najmniej 85 dB

W przypadku wykrycia dymu urządzenie uruchamia alarm dźwiękowy o natężeniu co najmniej 85 dB, mierzonym z odległości 3 metrów.

Sygnał składa się z trzech długich dźwięków, które powtarzają się co około 2 sekundy. Alarmowi towarzyszy migająca czerwona dioda LED. Połączenie sygnału dźwiękowego i świetlnego zwiększa szansę na szybkie zauważenie zagrożenia.

Głośny sygnał może ostrzec osoby znajdujące się w innych pomieszczeniach, jednak skuteczność alarmu zależy także od wielkości budynku, układu pomieszczeń, zamkniętych drzwi oraz miejsca montażu czujnika.

Sensor o deklarowanej żywotności do 10 lat

Według informacji producenta zastosowany sensor ma żywotność wynoszącą do 10 lat. Oznacza to, że nie powinien wymagać częstej wymiany samego elementu wykrywającego dym.

Nie oznacza to jednak, że przez 10 lat urządzenie nie wymaga żadnej obsługi. Nadal trzeba regularnie:

• testować działanie alarmu,
• kontrolować stan baterii,
• usuwać kurz z otworów czujnika,
• reagować na komunikaty o niskim poziomie baterii,
• wymienić urządzenie po zakończeniu deklarowanego okresu użytkowania.

Datę uruchomienia czujnika warto zapisać na jego obudowie lub w aplikacji, aby po kilku latach łatwo sprawdzić, kiedy urządzenie powinno zostać wymienione.

Zasilanie dwiema bateriami AA

Czujnik zasilany jest napięciem 3 V za pomocą dwóch baterii AA 1,5 V. Baterie nie znajdują się w zestawie i należy kupić je oddzielnie.

Zasilanie bateryjne pozwala urządzeniu działać również podczas awarii prądu. Jest to ważne, ponieważ pożar albo zwarcie instalacji elektrycznej może spowodować odłączenie zasilania w budynku.

Po pojawieniu się ostrzeżenia o niskim poziomie baterii należy wymienić baterie bez zbędnej zwłoki. Nie powinno się wyjmować baterii tylko dlatego, że czujnik sygnalizuje ich rozładowanie.

Zgodność z normą EN 14604

Zgodnie z deklarowanymi parametrami produkt spełnia wymagania normy EN 14604:2005/AC:2008 dotyczącej autonomicznych czujek dymu. W materiałach produktu wskazano również zatwierdzenie przez SGS.

Przed zakupem warto poprosić sprzedawcę o przedstawienie dokumentów dotyczących konkretnego modelu, takich jak deklaracja właściwości użytkowych, oznaczenie CE oraz dokument potwierdzający zgodność z normą EN 14604.

Samo umieszczenie numeru normy w opisie sprzedażowym nie zawsze jest wystarczającym potwierdzeniem, dlatego dokumenty powinny dotyczyć dokładnie tego wariantu urządzenia.

Gdzie zamontować czujnik dymu?

Czujnik dymu powinien zostać zamontowany wysoko, ponieważ dym i gorące powietrze unoszą się w kierunku sufitu. Najczęściej urządzenie instaluje się na suficie, zgodnie z instrukcją producenta.

Dobrym miejscem montażu może być:

• korytarz prowadzący do sypialni,
• klatka schodowa,
• salon,
• pomieszczenie w pobliżu urządzeń elektrycznych,
• garaż, o ile pozwalają na to warunki pracy urządzenia,
• każda kondygnacja domu.

Nie zaleca się montowania zwykłego czujnika dymu bezpośrednio nad kuchenką, piekarnikiem ani w miejscu, w którym często pojawia się para wodna. Dym podczas gotowania i para mogą powodować fałszywe alarmy.

W kuchni czujnik najlepiej umieścić w odpowiedniej odległości od źródła pary i oparów, zgodnie z instrukcją producenta. W niektórych pomieszczeniach lepszym rozwiązaniem może być czujnik temperatury przeznaczony do wykrywania gwałtownego wzrostu ciepła.

Integracja z inteligentnym domem

Po połączeniu z kompatybilnym systemem smart home czujnik może stać się częścią większej automatyzacji bezpieczeństwa.

Przykładowy scenariusz po wykryciu dymu może obejmować:

• wysłanie powiadomienia do wszystkich domowników,
• włączenie oświetlenia w korytarzu i przy wyjściu,
• podniesienie rolet,
• wyłączenie wybranych urządzeń elektrycznych,
• uruchomienie dodatkowej syreny,
• zapisanie zdarzenia w historii systemu.

Automatyzacje powinny być dokładnie przetestowane. Nie należy uzależniać podstawowego ostrzegania przed pożarem wyłącznie od internetu, aplikacji, serwera inteligentnego domu ani bramki Zigbee.

Najważniejsze parametry techniczne

Rodzaj urządzenia: inteligentny czujnik dymu
Protokół komunikacji: Zigbee
Napięcie robocze: DC 3 V
Zasilanie: 2 baterie AA 1,5 V
Żywotność sensora: do 10 lat
Sposób alarmowania: sygnał dźwiękowy, migająca dioda LED i powiadomienie w aplikacji
Czułość alarmowa: 0,25 dB/m
Głośność alarmu: co najmniej 85 dB z odległości 3 metrów
Temperatura pracy: od -10°C do +50°C
Wilgotność pracy: do 95% RH, bez kondensacji
Wymiary: średnica 120 mm, wysokość 39 mm
Deklarowana norma: EN 14604:2005/AC:2008
Baterie w zestawie: nie

Zalety czujnika dymu Zigbee

Największą zaletą urządzenia jest połączenie lokalnego alarmu z możliwością otrzymania powiadomienia w telefonie. Czujnik może więc ostrzegać zarówno osoby znajdujące się w budynku, jak i właściciela przebywającego poza domem.

Do jego mocnych stron można zaliczyć:

• głośny alarm dźwiękowy,
• migającą czerwoną diodę LED,
• możliwość integracji z systemem smart home,
• zasilanie działające również podczas awarii prądu,
• deklarowaną żywotność sensora do 10 lat,
• niewielką i prostą obudowę,
• możliwość tworzenia dodatkowych automatyzacji bezpieczeństwa.

O czym należy pamiętać?

Czujnik Zigbee wymaga kompatybilnej bramki, aby przesyłać powiadomienia do aplikacji. Bez bramki powinien nadal działać jako lokalny czujnik dymu, ale funkcje zdalne mogą być niedostępne.

Należy również pamiętać, że:

• urządzenie nie wykrywa czadu,
• baterie trzeba kupić oddzielnie,
• czujnik należy regularnie testować,
• zabrudzenie lub złe miejsce montażu może powodować fałszywe alarmy,
• działanie aplikacji zależy od bramki, sieci i konfiguracji systemu,
• po zakończeniu żywotności sensora należy wymienić całe urządzenie.

Podsumowanie

Inteligentny czujnik dymu Zigbee może być wartościowym elementem zabezpieczenia domu, mieszkania, biura lub niewielkiego lokalu użytkowego. Oprócz głośnego alarmu i migającej diody oferuje możliwość przesłania informacji do aplikacji oraz połączenia z innymi urządzeniami inteligentnego domu.

Najważniejsze jest jednak prawidłowe rozmieszczenie czujników, regularne testowanie ich działania i terminowa wymiana baterii. W budynkach wyposażonych w urządzenia spalające gaz, drewno, węgiel lub inne paliwo czujnik dymu warto uzupełnić osobnym, certyfikowanym czujnikiem tlenku węgla.