Inteligentne sterowanie ogrzewaniem nie musi oznaczać wymiany całej instalacji grzewczej. Jeżeli w domu mamy klasyczne grzejniki wyposażone w zawory termostatyczne, jednym z prostszych sposobów na ich automatyzację jest zastosowanie elektronicznych głowic. Jednym z ciekawszych modeli jest SONOFF TRVZB, czyli głowica termostatyczna komunikująca się przez Zigbee 3.0.

To urządzenie szczególnie interesujące dla osób korzystających z Home Assistant, Zigbee2MQTT czy ekosystemu SONOFF eWeLink, ponieważ poza zwykłym ustawianiem temperatury oferuje znacznie więcej możliwości automatyzacji.

Czym jest SONOFF TRVZB?

SONOFF TRVZB zastępuje klasyczną mechaniczną głowicę termostatyczną znajdującą się przy grzejniku.

W środku znajduje się silnik, który naciska trzpień zaworu grzejnikowego. W zależności od temperatury oraz ustawień głowica może zwiększać lub ograniczać przepływ gorącej wody przez grzejnik.

Dzięki temu zamiast ręcznie ustawiać pokrętło na grzejniku możemy określić konkretną temperaturę, na przykład:

21°C w salonie,
20°C w kuchni,
19°C w sypialni,
17°C podczas naszej nieobecności.

Każdym pomieszczeniem można przy tym sterować niezależnie.

Zigbee zamiast Wi-Fi

SONOFF TRVZB wykorzystuje Zigbee 3.0, a nie Wi-Fi.

Ma to kilka zalet, szczególnie jeżeli w domu znajduje się większa liczba urządzeń Smart Home.

Głowice nie obciążają domowej sieci Wi-Fi, a komunikacja odbywa się poprzez sieć Zigbee i odpowiedni koordynator lub bramkę.

Do działania potrzebny jest więc między innymi:

• kompatybilny SONOFF Zigbee Bridge,
• SONOFF ZBBridge-P lub ZBBridge-U,
• albo własny koordynator Zigbee podłączony do Home Assistant.

Jeżeli korzystamy z Home Assistanta, urządzenie można obsługiwać między innymi przez Zigbee2MQTT.

I właśnie tutaj TRVZB robi się szczególnie ciekawy.

SONOFF TRVZB w Home Assistant

Głowica jest obsługiwana przez Home Assistant, a bardzo szeroki zakres dostępnych parametrów oferuje obecnie Zigbee2MQTT.

Po dodaniu głowicy możemy uzyskać dostęp między innymi do:

• aktualnej temperatury,
• temperatury zadanej,
• stanu ogrzewania,
• poziomu baterii,
• kalibracji temperatury,
• blokady przycisków,
• wykrywania otwartego okna,
• ochrony przed zamarzaniem,
• wyboru czujnika temperatury,
• temperatury z zewnętrznego czujnika,
• harmonogramów tygodniowych,
• ustawień pracy zaworu,
• stopnia otwarcia i zamknięcia zaworu,
• dokładności regulacji temperatury,
• inteligentnego sterowania temperaturą.

Daje to znacznie większe możliwości niż zwykłe sterowanie temperaturą z aplikacji.

Możemy przykładowo stworzyć automatyzację, która obniży temperaturę we wszystkich pomieszczeniach po wyjściu ostatniej osoby z domu, a następnie podniesie ją przed powrotem domowników.

Inteligentne sterowanie zaworem i PID

Jedną z najciekawszych funkcji TRVZB jest Smart Temperature Control, czyli inteligentne sterowanie temperaturą wykorzystujące algorytm PID.

Funkcja wymaga firmware 1.4.4 lub nowszego.

W klasycznym sterowaniu głowica może działać dość agresywnie: otworzyć zawór, nagrzać pomieszczenie, zamknąć go i po spadku temperatury ponownie rozpocząć ogrzewanie.

PID pozwala sterować zaworem bardziej płynnie.

Jeżeli pomieszczenie zbliża się do ustawionych 21°C, głowica może odpowiednio ograniczać przepływ wody zamiast czekać do momentu przekroczenia zadanej temperatury i gwałtownie zamykać zawór.

W praktyce ma to przede wszystkim ograniczyć wahania temperatury i zapewnić bardziej stabilne warunki w pomieszczeniu.

Producent wskazuje również na możliwość zmniejszenia niepotrzebnego przegrzewania pomieszczeń, co może przełożyć się na mniejsze zużycie energii.

Ostateczne oszczędności zależą jednak przede wszystkim od budynku, instalacji grzewczej, źródła ciepła oraz sposobu skonfigurowania całego systemu.

Zewnętrzny czujnik temperatury – bardzo ważna funkcja

Każda głowica termostatyczna ma pewien podstawowy problem.

Znajduje się bezpośrednio przy grzejniku.

Jej wbudowany czujnik temperatury znajduje się więc w miejscu, które podczas pracy grzejnika może być znacznie cieplejsze niż środek pokoju.

Głowica może przykładowo wskazywać 22°C, podczas gdy na drugim końcu pomieszczenia mamy dopiero 20,5°C.

Można częściowo skorygować to za pomocą kalibracji temperatury, jednak zdecydowanie ciekawszym rozwiązaniem jest zewnętrzny czujnik temperatury umieszczony w reprezentatywnym miejscu pomieszczenia.

W Zigbee2MQTT TRVZB udostępnia możliwość wyboru zewnętrznego pomiaru temperatury oraz przekazania do głowicy wartości z takiego czujnika.

W Home Assistant możemy więc wykorzystać przykładowo osobny czujnik Zigbee znajdujący się na ścianie i automatycznie przekazywać jego temperaturę do głowicy.

To ogromna zaleta, ponieważ głowica może wtedy regulować grzejnik na podstawie temperatury rzeczywiście panującej w pomieszczeniu, a nie temperatury tuż obok gorącego grzejnika.

W ekosystemie eWeLink producent również umożliwia wykorzystanie wybranych czujników SONOFF jako zewnętrznego czujnika temperatury po połączeniu głowicy z kompatybilną bramką.

Wykrywanie otwartego okna

TRVZB ma także funkcję wykrywania otwartego okna.

Jeżeli temperatura w krótkim czasie gwałtownie spada, głowica może przyjąć, że pomieszczenie jest